Uwaga na kleszcze!

Opublikowano: czwartek, 17 maja 2018 Administrator

Publikujemy komunikat Powiatowej Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Oleśnicy dotyczący boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu.

Wiosna i miesiące letnie sprzyjają częstszemu korzystaniu z form wypoczynku na świeżym powietrzu oraz noszeniu lżejszego ubioru, zwiększają równocześnie ryzyko ukąszenia przez kleszcze mogące przenosić groźne dla zdrowia, bakterie, wirusy i pierwotniaki.
Kleszcze żyją w miejscach lekko wilgotnych i obfitujących w roślinność, zazwyczaj nie wyżej niż 70 cm nad ziemią. Dlatego na kleszcze możemy się natknąć przechodząc przez trawy lub krzewy, w lesie, na łące nad brzegami jezior i rzek, podczas pracy na działce lub spacerów w miejskich parkach. Po wyczuciu żywiciela spadają na obuwie lub nieosłonięte nogi, po czym aktywnie wspinają się po skórze w okolice, gdzie skóra jest cieńsza i lepiej ukrwiona.
Kleszcze stanowią realne zagrożenie dla każdego – zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Najczęściej występujące w Polsce choroby przenoszone przez kleszcze to borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu. Łącznie w Polsce w roku 2017 r. zarejestrowano 21 528 przypadków zachorowań na boreliozę (choroba z Lyme), dla porównania w 2014 roku było ich 13 875. W ubiegłym roku na terenie powiatu oleśnickiego zrejestrowano 14 przypadków zachorowań na boreliozę, dotyczyły 10 kobiet i 4 mężczyzn.
Borelioza to przewlekła choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze, która przebiega z różnymi objawami narządowymi w kolejnych okresach choroby. Najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy jest wystąpienie rumienią wędrującego. Rumień pojawia się w miejscu wokół ukłucia już w dzień, dwa po kontakcie z kleszczem. To zaczerwienienie o średnicy do kilkunastu centymetrów, zwiększające swoją średnicę.
Jego pojawienie się jest potwierdzeniem zakażenia bakterią Borellia i nie wymaga dodatkowych testów laboratoryjnych. Niemniej jednak, zdarza się, że rumień został niezauważony lub w ogóle nie wystąpił u osoby chorej (tylko połowa zakażeń boreliozą skutkuje pojawieniem się rumienia wędrującego).
Wówczas rozpoznanie boreliozy wymaga dwuetapowej diagnostyki. W pierwszej kolejności wykonywany jest test immunoenzymatyczny ELISA. Badanie ELISA wykonuje się w celu wykrycia w surowicy krwi specyficznych przeciwciał klasy IgM i IgG przeciw bakteriom Borrelia sp. Przy uzyskaniu wyniku dodatniego bądź wątpliwego należy z tej samej próbki krwi wykonać oznaczenie metodą Western- blot.
Obecnie można również wykonać badanie kleszcza, który nas ukąsił. Badanie pozwala potwierdzić bądź wykluczyć obecność bakterii Borrelia w kleszczu. Do badania należy dostarczyć kleszcza w suchym pojemniczku nie później niż 48 godzin od jego usunięcia z ciała. Koszt takiego badania to około 40 zł, można je wykonać na przykład w Laboratorium Mikrobiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej we Wrocławiu przy ulicy Składowej.
Ze względu na brak szczepionki przeciw boreliozie, bardzo ważne, aby podejmować właściwe działania profilaktyczne.
Główne zalecenia profilaktyczne chroniące przed ukąszeniami kleszczy sprowadzają się do noszenia odpowiedniego ubioru podczas ekspozycji na kleszcze:
* zakładanie koszul z długim rękawem
* zakładanie długich spodni
* zakładanie zakrytych butów
* stosowanie nakrycia głowy
Ponadto niezwykle ważne jest również:
* stosowanie środków odstraszających kleszcze, czyli odpowiednich repelentów;
* częste i uważne sprawdzanie powierzchni ciała po pobycie w lesie czy w parku, zwłaszcza w zgięciach stawowych, głowie, rękach, nogach, pachwinach - w celu jak najszybszego usunięcia kleszcza
* właściwe usunięcie kleszcza za pomocą pęsety z cienkimi końcami, za pomocą kleszczołapek lub używając pompki próżniowej (dostępnej w aptece).
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), to obok boreliozy, druga bardzo poważna choroba przenoszona przez kleszcze. W 2017 roku w Polsce zarejestrowano również 279 przypadków zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu. KZM jest ciężką, ostrą chorobą zakaźną ośrodkowego układu nerwowego, która może prowadzić do zgonu lub trwałych następstw neurologicznych takich jak: porażenie nerwów, niedowład kończyn, zaburzenia koncentracji, depresja.
Współczesna medycyna nie dysponuje lekiem przeciw wirusowi KZM. W czasie leczenia możliwe jest tylko łagodzenie objawów np. obniżanie gorączki, łagodzenie bólu itp. Dlatego obecnie szczepienia są uznawane za najskuteczniejsze zabezpieczenie przed kleszczowym zapaleniem mózgu i jego następstwami. Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest zalecane przez Głównego Inspektora Sanitarnego, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, osobom przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby: w szczególności osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasu, stacjonującemu wojsku, funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej, rolnikom, młodzieży odbywającej praktyki oraz turystom i uczestnikom obozów i kolonii.